Verslag: Mediawijsheid Netwerk eXperience

Als netwerkpartner van Mediawijzer.net is Heutink ICT uitgenodigd voor de Mediawijsheid Netwerk Experience op 23 mei 2017 in Hilversum op het Mediapark. Anthony van der Zande heeft als onderwijsconsulent deelgenomen aan deze netwerkdag en doet verslag met de highlights, tips, trucs en verwijzingen naar (gratis) apps en websites om zelf aan de slag te gaan. 

Er was eens een meisje

De netwerkbijeenkomst werd geopend door Rashif El Kaoui met het verhaal: “Er was eens een meisje in een land hier ver ver vandaan”. Eind 2014 pleegden twee Russische tieners zelfmoord. Ze waren actief op sociale media en namen deel aan een zogenaamde online zelfmoordgroep. Op internet circuleerde een lijst met de 50 opdrachten, zoals simpele dingen als: sta op om tien voor half vier ’s nachts en kijk horrorfilms. Op deze lijst stonden ook opdrachten als: zet krassen in je arm of snijd een walvis in je huid. De tragische dood van de twee tieners werd in verband gebracht met deze opdrachten die "The Blue Whale Chellenge"worden genoemd. In een stille zaal kwam het verhaal hard binnen.

Kortom aandacht voor Mediawijsheid in het onderwijs, zodat jongeren leren omgaan met hoaxes, nepnieuws en met elkaar en de leerkracht in gesprek blijven!

Keynote: Waarom je op nieuwsdieet moet

Hierna volgde een inspirerende keynote door Rob Wijnberg van “De Correspondent” over “het nieuws”. Hoe wordt nieuws gemaakt? Wat is nieuws eigenlijk en hoe is de nieuwsindustrie behoorlijk op zijn kop is gezet door Facebook en Google. Wat kun je zelf doen om nieuws te doorgronden? Wat is de bron van de informatie? Wat is het belang? Welke boodschap wordt gedeeld? Kijk naar de context en leer dat gratis niet echt gratis is, dan ben je zelf het betaalmiddel. We betalen met data en privacy. Rob vertelt over nieuws als misleidende informatiebron vanwege de focus op uitzonderingen: "De basale informatiebron over onze wereld is fundamenteel verkeerd. Nepnieuws is niet het probleem, maar juist het 'échte nieuws'. Als je nieuws kijkt weet je precies wat er niet gebeurt in de wereld."

Een inspirerend verhaal en het onderstreept nog maar eens het belang van de digitale vaardigheden: informatievaardigheid en mediawijsheid, die nog niet standaard zijn opgenomen in het huidige curriculum op veel scholen.

Keynote: Jongeren, creatieve voorlopers of slaafse volgers?

Yvonne van Sark van Youngworks hield een betoog over hoe jongeren omgaan met media. In de leefwereld van jongeren zien zij media als een platform om te creëren, profileren en te experimenteren. Van Sark haalde de campagne “screenshot je dag” aan. Jongeren zijn gevraagd om foto’s te maken van hun mobiel met wat ze zoal doen op een dag. Interessante inzichten en het onderstreept nog maar eens het belang dat en stuk bewustwording van het eigen mediagebruik enorm belangrijk is.

Workshop 1: Herijken van het curriculum

Mark Weekenborg, beleidsadviseur van de PO-Raad en initiatiefnemer van Onderwijs2032, begon zijn verhaal met samen te vatten waar het initiatief Onderwijs2032 vandaan kwam. Het doel is om het gesprek op school te laten plaatsvinden met als vertrekpunt het huidige curriculum. Wat doen we nu en wat missen we? Top down beslissen werkt niet en alleen afwachten totdat er bottom up iets gaat gebeuren ook niet. Lateraal denken en horizontaal werken is de key!

Deze workshop was voor mij ook een bevestiging dat we de juiste dingen doen tijdens onze “cursus 21e eeuwse vaardigheden”. We leren de deelnemers juist in gesprek te laten gaan met hun team en geven handvatten om dit te doen.

Workshop 2: Games en literatuur

Niels 't Hooft is begonnen met het schrijven over games en vervolgens schrijft voor games. Hij doet onderzoek naar digitaal schrijven, uitgegeven en lezen en ontwikkelt momenteel het appboek Geometry Girl. Tijdens zijn workshop gaf hij veel waardevolle voorbeelden van nuttige apps en ebooks, zoals: 

  • DichtBij (app)
    Fotografeer wat je ziet en de app DichtBij maakt een gedicht over jouw actuele situatie. Het resultaat, foto en gedicht, kun je delen met anderen of bewaren op je telefoon.
  • Hooked (app)
    Een app gericht op tieners te laten lezen. De verhalen worden gepresenteerd als sms-gesprekken.  
  • Bitterveld (app)
    In Bitterveld reis je met de Berlijnse S-Bahn en U-Bahn naar de verschillende herdenkingsmonumenten en observeer je je medereizigers. Welk verband is er tussen die observaties en de Tweede Wereldoorlog? De gebeurtenissen van toen lijken lang geleden, maar hebben wel degelijk met onze tijd te maken.
  • Stanley Parable (game)
    In deze game controleer je de hoofdspeler Stanley door een surreële omgeving. Je krijgt de kans om beslissingen te maken over welke weg hij uitgaat. Het verhaal splitst zich op in meerdere richtingen, gebaseerd op de keuzes die jij maakt. 
  • Device 6 (app)
    Het spel gebruikt tekst, beelden en geluid om je door een set puzzels heen te loodsen om van een onbekend eiland te kunnen ontsnappen.  
  • Hartenjager (app en binnenkort verkrijgbaar)
    In het spel probeer je 100% van het hart van een van de personages uit een van de boeken van Arnon Grunberg te veroveren door haar brieven te schrijven. Als je geluk hebt schrijft ze nog ook nog terug!

Zelf aan de slag

Dan de vertaalslag naar het onderwijs. Het schrijven van teksten vinden leerlingen niet altijd even leuk als “Standaard stelopdracht” van de methode. Op deze manier kun je leerlingen stimuleren om verhalen te gaan schrijven en dan wel net even anders dan je gewend bent. Dus in plaats van het maken van een werkstuk of “standaard presentatie” kun je ze ook eens een game of interactief verhaal laten maken. De middelen die je zou kunnen gebruiken: 

  • Scratch
    Met Scratch kun je je eigen interactieve verhalen, spellen en animaties programmeren en je creaties delen met andere in de online gemeenschap. Scratch helpt jonge mensen leren creatief te denken, systematisch te redeneren en samen te werken. 
  • Twine
    Twine is een open-source tool voor het maken van interactieve non-lineaire verhalen. Je hoeft geen code te leren schrijven om met Twine aan de slag te gaan, maar je kan wel met simpele variabelen en basis programeer beginselen snel een interactieve tekst maken. Alles wordt in HTML gegenereerd, dus het verhaal is gemakkelijk online te publiceren. Wil je échte serieuze games gaan maken dan zou je met Game maker of Construct 2 aan de slag moeten gaan.

Campagne ABC van het maken

We leven in een maatschappij die bol staat van technologie en steeds sneller digitaliseert. Het is daarom van belang dat kinderen naast bijvoorbeeld programmeren, ook andere vaardigheden meekrijgen die horen bij de 21ste eeuw: van oplossingsgericht denken tot ondernemen en samenwerken. Het gaat om creatieve en technische vaardigheden. Tegelijkertijd krijgt niet elk kind de mogelijkheid om zijn of haar talenten op dit gebied te ontplooien. En dat is een gemiste kans. De wereld heeft een nieuwe generatie kritische makers en ontwerpers nodig. Maakonderwijs kan daarbij helpen. Door iets te maken leer je problemen oplossen, de wereld beter begrijpen én deze te beïnvloeden. 

Uiteraard heb ik tijdens de netwerkdag nog veel meer geleerd, gezien en uitgewisseld. Dit waren mijn highlights!

Bovenstaande foto is gemaakt door Jorrit Lousberg.


Anthony van der Zande

Anthony van der Zande

Anthony van der Zande is Allround Onderwijsconsulent bij Heutink ICT. Hij is reeds 7 jaar werkzaam bij Heutink ICT. Anthony komt uit het onderwijs; eerder werkte hij onder andere als leerkracht op een basisschool en was hij ICT coördinator. Zijn uitdaging als onderwijsconsulent is om samen met de school een gedragen onderwijs met ICT visie neer te zetten. Zodat de mogelijkheden van ICT worden ingezet om leren beter, leuker en efficiënter te maken.

Blijf op de hoogte!

Wil jij op de hoogte blijven van vacatures, traineeships en loopbaanontwikkeling?
Meld je dan aan voor de nieuwsbrief.

aanmelden